生物数学分析学生物学家封基方案传真信函计划书集合论名家总结

昆虫与鸟类教材观察园设置  文件类型:未知  文件大小:字节
第肆章 昆虫与鸟类教材观察园设置

台湾的昆虫无论种类或数量都举世闻名,鸟类也有四百多种,而最好的昆
虫观察园及鸟类教材园就是「大自然」.然而,在教学时,也许我们没有那麼
多时间去翻遍大自然的每一处,因此,昆虫观察园和鸟类教材园的设置仍有必
要,但设置时必须注意的原则就是应保持「昆虫,鸟类原有的生态平衡」,千
万不要破坏生态.以下就这原则简述布置的方法:

第一节 昆虫与鸟类观察园设计方式

昆虫教材观察园的设置方式很多,最重要的原则就是尽量遵照自然,不要
太人工化,可行的方式有:

一,庭园式:

将整个校园当做观察园,完全不加区隔,校园就是昆虫观察园,植物观察
园,鸟类教材园,这种方式最符合「自然」原则.不过,这种方式在创校之初
就必须规画各种植物的配置,尤其是诱虫,诱鸟植物之种植及其位置的配置都
很重要.诱虫植物和诱鸟植物的种类又不尽然相同,学校应先了解.

这种方式好处多多,一来符合生态保护的要求,二来不必另外花前买饲料
餵鸟,餵虫,三来与大自然原来的生态系没太大差别,真是一举数得.

当然,这种方式并非完全没有限制,例如某些鸟类或某些昆虫也许教材里
需要,可是它们偏偏不来,这是唯一的缺憾;不过,在注重生态保育的今天,
可能这种方式是最佳选择.

二,区隔式:

这种方式包括「鸟园」,「昆虫园」,「昆虫饲养箱」……等.这种无异
是一种圈养的方式,虽然有些学校采用,观察也算方便,不过,笔者等并不十
分赞同这种做法,尤其「环保意识高涨,生态保护呼声强烈」的今日,这种方
式少用为妙.

第二节 诱虫,诱鸟植物

无论采用庭园式或区隔式的设计,两种观察园都需有诱虫或诱鸟植物,尤
其是庭园式设计需求更大.以下将常用的诱鸟植物及诱虫植物分别表列如下:

表4-1 校园适用的诱鸟植物

中文名称 学 名 可能引诱鸟类
1.小叶南洋杉 Araucaria excelsa R. Br. 红鸠( 筑巢 )
2.罗汉松 Podocarpus macrophyllus D. Don. 麻雀,白头翁
3.桑 Morus acidosa Griff 吃果实之鸟类
4.构树 Broussonetia papyrifera V. 〃
5.菩提树 Ficus carica Linn 〃
6.榕树 Ficus retusa Linn 〃
7.雀榕 Ficus wightiana Wall 〃
8.莲雾 Eugenia javanica Lamabck 〃
9.番石榴 Psidium guajava Linn 〃
10.梨 Pyrus sinensis Auth 〃
11.枇杷 Eriobotrya japonica Lindle 〃
12.山樱 Prunus campanulata Maxim 〃
13.桃 Prunus persica Batsch 〃
14.油桐 Aleurites fordii Hemsl 五色鸟等
15.芒果 Mangifera indica Linn 吃果实之鸟类
16.樟 Cinnamomum camphora (L.) Sieb. 〃
17.珊瑚刺桐 Erythrina corallodendron L. 绿绣眼等
18.木瓜 Carica papaya L. 吃果实之鸟类
19.柿 Diospyros kaki L. F. 〃
20.破布子 Cordia dichotoma Forst. f. 〃
21.黄槿 Hibiscus tiliaceus L. 麻雀,白头翁
22.铁刀木 Cassia siamea L. 红鸠( 筑巢 )
23.凤凰木 Delonix regia (Boj) Rafinesque 红鸠( 筑巢 )
24.茄冬 Bischofia javanica Blume 吃果实之鸟类
25.苦楝 Melia azedarach L.var. Japonica Makino 吃果实之鸟类
26.银桦 Grevillea robusta A. Cunn. 红鸠,莺亚科
27.杨桃 Averrhoa carambola L. 吃果实之鸟类
28.木棉 Bombax ceiba Linn 绿绣眼,麻雀
29.百香果 Passiflora edulis Sims 吃果实之鸟类


表4-2 校园常见的鸟类( 以东势地区为例 )

鹭科 Ardeidae
1.小白鹭 Egretta garzetta
2.黄头鹭 Bubulcus ibis
3.夜鹭 Nycticorax nycticorax
4.黑冠麻鹭 Gorsakius melanolophus
鸠鸽科 Columbiformes
5.红鸠 Streptopelia tranquebarica
6.斑颈鸠 Streptopelia chinensis
7.鸽子
五色鸟科 Capitonidae
8.五色鸟 Megalaima ootri
雨燕科 Apodidae
9.针尾雨燕 Chaetura caudacuta
10.白腰雨燕 Apus pacificus
11.小雨燕 Apus affinis
燕科 Hirundinidae
12.洋燕 Hirundo tahittica
13.赤腰燕 Hirundo daurica
鶺鴒科 Motacillidae
14.白鶺鴒 Motacilla alba
15.灰鶺鴒 Motacilla cinerea
鹎科 Pycnonotidae
16.白头翁 Pycnonotus sinensis
17.白环鹦嘴鹎 Spizixos semitorques
18.红嘴黑鹎 Hypsipetes madagascariensis
伯劳科 Laniidae
19.红尾伯劳 Lanius cristatus
鸫科 Turdidae
20.铅色水鸫 Phoenicurus fuliginosus
21.黄尾鸲 Phoenicurcus auroreus
22.紫啸鸫 Myiophoneus insularis
23.蓝矶鸫 Monticola solitarius
画眉科 Timaliidae
24.冠羽画眉 Yuhina brunneiceps
25.绣眼画眉 Alcippe morrisonia
26.山红头 Stachyris ruficeps
莺科 Sylviidae
27.褐头鹪莺 Prinia subflava
鶲亚科
28.黑枕蓝鶲 Hypothymis azurea
鹦嘴科 Paradoxornithidae
29.粉红鹦嘴 Paradoxornis webbianus
绣眼科 Zosteropidae
30.绿绣眼 Zosterops japonica
文鸟科 Ploceidae
31.麻雀 Passer montanus
32.斑文鸟 Lonchura punctulata
33.白腰文鸟 Lonchura striata
八哥科 Sturnidae
34.八哥 Acridotheres cristatellus
卷尾科 Dicruridae
35.大卷尾 Dicrurus macrocercus
鸦科 Corvidae
36.树鹊 Dendrocitta formosae

表4-3 校园适用的诱虫植物

1.面包树 Artocarpus communis Forster
2.菠萝蜜 Artocarpus integra Merrill
3.桑 Morus acidosa Griff
4.构树 Broussonetia papyrifera V.
5.榕树 Ficus retusa Linn
6.莲雾 Eugenia javanica Lamabck
7.番石榴 Psidium guajava Linn
8.白千层 Melaleuca leucadendron L.
9.梨 Pyrus sinensis Auth
10.枇杷 Eriobotrya japonica Lindle
11.山樱 Prunus campanulata Maxim
12.梅 Prunus mume Sieb et Zucc
13.桃 Prunus persica Batsch
14.李 Pruns salicina Lindle
15.油桐 Aleurites fordii Hemsl
16.芒果 Mangifera indica Linn
17.樟 Cinnamomum camphora (L.) Sieb.
18.枫 Liquidambar formosana L.
19.木瓜 Carica papaya L.
20.释迦果 Anona squamosa L.
21.柿 Diospyros kaki L. F.
22.安石榴 Punica granatum L.
23.破布子 Cordia dichotoma Forst. f.
24.黄槿 Hibiscus tiliaceus L.
25.铁刀木 Cassia siamea L.
26.凤凰木 Delonix regia (Boj) Rafinesque
27.茄苳 Bischofia javanica Blume
28.苦楝 Melia azedarach L.var. japonica Makino
29.银桦 Grevillea robusta A. Cunn.
30.龙眼 Euphoria longana Lamarck
31.荔枝 Litchi chinensis Sonnerat
32.杨桃 Averrhoa carambola L.
33.香檬 Citrus limon Burm. f.
34.木棉 Bombax ceiba Linn
35.长穗木 Stachytarpheta jamaicensis (L.) Vahl
36.马利筋 Asclepias curassavica L.
37 金露花 Duranta repens L.
38.冇骨消 Sambucus formosana Nakai
39.非洲凤仙花 Impatiens sultani Hook f.
40.康乃馨 Dianthus caryophyllus L. 41.金盏菊 Calendula officinalis L.
42.大波斯菊 Cosmos bipinntus Can.
43.波斯菊 Coreopsis tinctoria Nutt.
44.雏菊 Bellis perennis L.
45.百日草 Zinnia elegans Jacp.
46.大理花 Dahlia pinnata Cav.
77.万寿菊 Tagetes erecta
48.菊 Chrysanthemum morifolium Ramat.
49.小白菜 Brassica campestris spp. chinensis
50.圣诞红 Euphorbia pulcherrima
51.一串红 Salvia splendens
52.金鱼草 Antirrhinum majus
53.矮牵牛 Petunia hydrida
54.三色堇 Viola tricolor var. hortensis
55.香堇 Viola odorata
56.软枝黄蝉 Allamanda cathartica var. hardersonii
57.鸡蛋花(缅栀)Plumeria acuminata
58.莲(荷花) Nelumbo nucifera Gaerth
59.红花睡莲 Nymphaea rubra Rox
60.白花睡莲 Nymphaea alba
61.黄花睡莲 Nymphaea mexicana
62.紫花睡莲 Nymphaea capensis
63.美人蕉 Canna indica
64.大岩桐 Gloxinia speciosa
65.射干 Belamcanda chinensis
66.唐菖蒲 Gladiolus hybridus
67.花菖蒲 Iris kaempferi
68.鸢尾 Iris tectorum
69.美女樱 Verbena hybrida
70.孤挺花 Hippeastium hybridum 71.文珠兰 Crinum asiaticum
72.黄花水仙 Narcissus jonquilla
73.水仙 Narcissus tazetta var orientalis
74.羊蹄甲 Bauhinina variegata
75.洋紫荆 Bauhinia purpurea L.
76.台湾杜鹃 Rhododendron formosanum
77.紫薇 Lagerstroemia indica
78.大花紫薇 Lagerstroemia speciosa
79.木兰 Magnolia liliflora
80.夜合花 Magnolia coco
81.洋玉兰 Magnolia grardiflora L.
82.含笑花 Michelia fuscata
83.扶桑花(朱槿)Hibiscus rosa-sinensis L.
84.木槿 Hibiscus syriacus
85.裂办朱槿 Hibiscus schizopetalus
86.桂花 Osmanthus fragrans
87.珊瑚刺桐 Erythrina corallodendron Linn.
88.樱花 Prunus serrulata
89.月季花 Rosa chinensis
90.玫瑰 Rosa rugosa
91.栀子花 Gardenia jasminoides
92.月橘(七里香)Murraya paniculata
93.山茶花 Camellia japonica
94.马鞭草 Verbena officinale L.
95.忍冬 Lonicera japonica Thunb.
96.百香果 Passiflora edulis Sims
97.台湾海枣 Phoenix hanceana Naud var. formosana Becc

表4-4 校园常见的昆虫

蜚蠊科 Blattidae
1.美洲蟑螂 Periplaneta americana Linn
2.德国蟑螂 Blattela germanica Linn
白蚁科 Termitidae
3.台湾白蚁 Odontotermes formosanus Shiraki
螳螂科 Mantidae
4.大螳螂 Tenodera aridifolia
蝗科 Acridiidae
5.台湾大蝗 Chondracris rosea DeGeer
6.负蝗 Atractomorpha hedeli Bolivar
7.小稻蝗 Oxya intricata Stal
蟋蟀科 Gryllidae
8.黑蟋蟀 Gryllus bimaculata DeGeer
9.台湾大蟋蟀 Brachytrupes portentosus Lichtenstein
蝼蛄科 Gryllotalpidae
10.蝼蛄 Gryllotalpa fossor Scudder
蜻蜓科 Libellulidae
11.猩红蜻蜓 Crocothemis servilia ( Drury )
12.杜松蜻蜓 Orthetrum sabina ( Drury )
管蓟马科 Phloeothripidae
13.榕蓟马 Gynaikothrips uzeli Zimmerman
星椿科 Pyrrhocoridae
14.赤星椿橡
15.姬星椿橡
椿橡科 Pentatomidae
16.黄斑椿橡 Erthesina fullo Thunberg 17.黄盾背椿橡 Cantao ocellatus Thunberg
蚜虫科 Aphididae
18.夹竹桃蚜
绵介科 Margarodidae
19.吹绵介壳虫 Icerya purchasi Maskell
蝉科 Cicadidae
20.草蝉 Mogannia hehes Walker
21.薄翅蝉 Rihana ochracea Walker
22.台湾熊蝉 Cryptotympana holsti Distant
23.熊蝉 Cryptotympana facialis Walker
凤蝶科 Papilinidae
24.大凤蝶 Papilio memnon heronus Fruhstorfer
25.大红纹凤蝶 Byasa polyeuctes termessus ( Fruhstorfer )
粉蝶科 Pieridae
26.台湾纹白蝶 Pieris canidia canidia ( Linnaes )
27.纹白蝶 Pieris rapae crucivora Boisduval
蛱蝶科 Nymphalidae
28.细蝶 Acraea issoria formosana ( Fruhstorfer )
家蚕科 Bombycidae
29.家蚕
避债蛾科 Psychidae
30.避债蛾
虎甲虫科 Cicindelidae
31.八星虎甲虫 Cicindela aurulenta Fabricus
天牛科 Cerambycidae
32.台湾桑天牛 Apriona germari ( Hope )
33.星天牛 Anoplophora maculata ( Thomson )
34.三轮虎天牛 Chlorophorus miwai Gressitt 35.红艳天牛 Dicelosternus corallinus Gahan
36.家天牛 Stromatium longicorne ( Newman )
地胆科 Meloidae
37.豆莞菁 Epicauta hiricornis Haag--Rutengerg
锹形虫科 Lucanidae
38.扁锹形虫 Serrognathus platymelus sika Kriesche
金龟子科 Scarabaeidae
39.青铜金龟 Anomala expansa Bates
40.赤脚青铜金龟Anomala cupripes Hope
蜜蜂科 Apidae
41.蜜蜂 Apis mellifera
家蝇科 Muscidae
42.家蝇 Musca domestica

第三节 解说牌设计

一如「植物解说牌」一样,笔者等比较提倡「创造思考式」的设计,只是
将内容改为鸟类或昆虫而已.兹就鸟类及昆虫之解说牌各举一例:

例一 鸟类解说牌

1.鸟类名称:五色鸟
2.学 名:Megalaima oorti
3.科 名:五色鸟科
4.分 布:全省各地森林
5.食 性:杂食性
6.思考焦点:( 注:名称可自订,越感性,趣味性越佳 )
(1) 请想想看为什麼五色鸟被称为森林里的花和尚
(2) 五色鸟的颜色有什麼特别的地方 和它的生存有什麼关系
(3) 五色鸟怎样传宗接代 筑巢方式有什麼特别之处
(4) 五色鸟为什麼常单独行动,很少成群出现 (5) 关於五色鸟,您还知道哪些
……

例二 昆虫解说牌

1.昆虫名称:台湾长臂金龟
2.学 名:Cheirotonus macleayi Ohaus
3.科 名:金龟子科
4.分 布:分布於台湾全岛山区( 台湾特有亚种 )
5.食 性:
6.思考焦点:( 注:名称可自订,越感性,趣味性越佳 )
(1) 请想想看长臂金龟为什麼被列为保育类动物
(2) 长臂金龟有什麼特别 和它的生存有什麼关系
(3) 长臂金龟怎样传宗接代
(4) 长臂金龟的食物有什麼特别
(5) 关於长臂金龟,您还知道哪些
……

第四节 结语

为保育生态,学校的各项教材园应采用「活体标本」概念设计,昆虫和鸟
类的教材观察园规画自不例外.因此,采用庭园式的教材园应是比较理想的方
式,至於何处该种「诱鸟植物」,何处该种「诱虫植物」则在创校之初就应具
有「前瞻性」的眼光.然而,很可惜的是--迄今国内仍未见将「教材观察园」
纳入「校园整体规画」的配置因子之中,一般仅止於景观美不美 庭园设计水
准高不高 而最重要的实质教育功效反倒被忽略,值得大家深思!
此外,历史悠久的学校,若已大树成林,草成荫,就千万别再「砍大树种
小树」!毕竟,生命的机制自有他一套的平衡策略,什麼鸟会来到校园,什麼
虫会到校园都可以当做教材.

·上一篇:鸟类动物的共同特征
·下一篇:台北市明德国小及附近社区暨磺溪两岸鸟类调查研究
赞助商链接
下载链接
最新文档
相关下载
最热搜索
<%=Doc.Fun.GetTemplate(Components.Template.TemplateType.Foot)%>